Tng Thư Pht Hc

 

 

Sắc là ǵ ?

» Minh Đức


Có một buổi chiều vào công viên ngồi chơi mát. Có một cụ giáo già, là nhà thơ, đang tập dưỡng sinh, trông thấy tôi, cụ ngừng tập và đến ngồi gần tôi để nói chuyện. Cụ nhà giáo và nhà thơ này đột nhiên hỏi tôi một câu : " Sắc là ǵ ?". Tôi lặng người nh́n cụ ngạc nhiên, nhưng miệng trả lời nhanh như cái máy : " Sắc là vật chất". Ông cụ lặng yên suy nghĩ, và gật đầu như chấp nhận câu trả lời. Cả hai yên lặng và không nói ǵ về câu hỏi. Nhưng vấn đề vẫn c̣n đó, v́ Sắc không đơn giản là vật chất, nhưng chính là vật chất. Một từ ngữ ai cũng biết và hiểu , nhưng cũng chẳng hiểu ǵ. Bởi v́ tất cả cái đơn giản và dễ hiểu chỉ là do ḿnh tưởng như vậy chứ không phải vậy. Ông cụ là trí thức th́ dĩ nhiên danh từ "Sắc" ông cũng hiểu là vật chất. Tôi nghe cụ hỏi một cách ngây ngô và chơn thật th́ tôi rất ngạc nhiên. Nhưng tôi trả lời xong th́ cụ cũng không phản đối và cho ư kiến ǵ có thể nói ra rơ ràng được. Bởi v́ Sắc chính là vật chất, quá hiển nhiên. Nhưng từ Vật Chất là có nhiều cái phải có trong đó th́ mới có thể gọi là vật chất. Phải đặt câu hỏi th́ phải có vấn đề. Vấn đề là "Vật chất là ǵ"

Phải nếu vật chất chỉ tồn tại như vật chất th́ chẳng là vấn đề. Bởi v́ vật chất th́ phải có "Danh" tức là tên gọi. Nếu không tên gọi th́ Sắc chẳng là sắc. V́ vậy phải gọi đủ là "danh sắc". Danh mà không có sắc th́ cũng chẳng có danh. Sắc mà không có danh th́ cũng chẳng thể nào biết là sắc. V́ vậy dù là vật chất vô tri như sỏi đá cũng có tên và có tướng để gọi và để nhận thức. C̣n cái vật chất mà có t́nh thức như con ngừời th́ phải có đủ ngũ uẩn th́ mới thành danh sắc. V́ vậy danh sắc của hữu t́nh như con người th́ phải gọi đủ là ngũ uẩn. Nếu đăt câu hỏi :"Sắc là ǵ " mà trả lời là vật chất th́ đă không trả lời đúng câu hỏi. Bởi v́ câu hỏi nổi lên là đă có t́nh thức. T́nh thức đó là phần tinh thần của sắc. Đóa hoa là sắc, đám mây là sắc, đôi mắt là sắc.... Cái sắc đó có danh tướng nên sắc là vấn đề. Vấn đề đó chính là thật tướng của "Sắc" là ǵ ?.....

Sắc tức là không. Không tức là sắc. Sắc chẳng khác không. Không chẳng khác sắc. Nhưng mà đă động đến sắc th́ cũng đă động đến thọ cảm, tri giác, hành động, và nhận thức. V́ vậy cả bốn món của Danh mà sắc không thể biệt lập mà có hay không, đó là thọ. tưởng, hành và nhận thức. Nếu thức không có th́ sắc có cũng như không có, v́ không ở dạng nhận thức được biểu hiện. Sắc là vô nghĩa nếu không có danh. Bởi v́ cái sắc không khác ǵ hư vô, chẳng có cái ǵ để biết được là sắc có hay không. Đă gọi là sắc chẳng khác không và tức là không, th́ phải dính theo cái cùng với sắc biểu hiện là một hợp thể ngũ uẩn. Như vậy Danh Sắc là chúng sanh biểu hiện thật tướng. Thật tướng đó chính là không tướng.

Như vậy hỏi Sắc là ǵ th́ tức là hỏi Không Tướng là ǵ ? Bởi v́ Sắc tướng chính là không tứớng. Nhưng làm sao có thể là không tướng được ! Tất cả đă duyên với nhau th́ hiện hữu tức là đang có, có chứ sao lại nói là không ? Ngày nay nhờ khoa học phân tích cái vật chất ra th́ mới biết được không tướng. Đi t́m hạt nguyên tử để phân tích ra, th́ phân tích măi mà vẫn chưa t́m ra cái nhỏ nhất. Như vậy có thể mượn khoa học mà chính xác thấy rằng cái không của ḥn đá núi và cái có của không khí không phải là hư không. Nhưng nếu không có tri thức th́ cái vật chất kia nào có nghĩa ǵ đâu, nó có hay không cũng chẳng là cái` ǵ để tồn tại hay không tồn tại. Nhưng tồn tại của sắc th́ có danh. Chính cái danh này có nhiều nghĩa và nhiều xứ biểu hiện, như tinh thần và vật chất đều là có và không trong nhau. V́ vậy nếu hỏi Sắc là ǵ th́ cũng đang hỏi t́nh thức là thật hay giả khi nương gá nơi vật chất không rời. Chính v́ t́nh thức ôm lấy vật chất là sắc thân hay c̣n gọi là nhục thân [tức là cái thân xương thịt này.] Nên các vấn đề từ đó phát sinh. Từ t́nh thức mà có câu hỏi. Tai sao lại có câu hỏi ? Nếu t́nh thức là hạnh phúc an lạc th́ chắc chắn chẳng có câu hỏi nào cần hỏi và có thể nổi lên. Câu hỏi nổi lên do có vấn đề với niềm đau nổi khổ. Sắc là ǵ là câu hỏi của khổ đau chứ không phải là câu hỏi của sự sống minh triết và an lạc. Bởi v́ ai cũng khổ đau từ nhục thân của Ngũ Uẩn. Nên câu hỏi khởi đầu của mọi câu hỏi là "Sắc là ǵ" ? Ngũ dục câu thúc giam giữ con người bằng sắc thân. Nếu không có sắc thân này th́ làm ǵ có khổ đau nào phát sinh đựợc. Nhưng sắc thân này không khổ đau th́ không có câu hỏi t́m giải thoát cho thân ngũ uẩn khỏi sự thật khổ đau của ngũ uẩn đang mang.

V́ vậy câu hỏi đơn giản ai cũng biết là Sắc tức là vật chất. Nhưng bị vật chất giam nhốt th́ lại gọi là thế gian tục đế. Một sự thật của thế gian hiển nhiên khi người ta đau khổ. Muốn thấy nguyên nhân của khổ đau th́ phải thấy cái duyên do gốc rễ từ mười hai nhân duyên.

V́ vậy từ câu hỏi "Sắc là ǵ ", lại ḷi ra cái nguyên nhân sanh khởi là mười hai duyên nối kết với nhau , như một thể tính chặt không đứt , bứt không rời.
Thành ra thật buồn cười, một câu hỏi nghe dễ ợt mà thành rắc rối lắm chuyện. Nhưng sai một ly th́ ngàn dặm bay bổng khỏi câu hỏi.

Làm sao có thể trả lời được những loại câu hỏi đơn giản mà ai ai cũng biết v́ dễ quá. Bởi vấn đề càng dễ th́ sự thật càng sâu xa phải nh́n lại để hiểu cái nạn mà câu hỏi đă phát sinh. Trong câu hỏi luôn có câu trả lời và luôn ẩn chứa sự thiếu sót một vế trong câu hỏi đó. Phải thấy cái vế thiếu mất của câu hỏi th́ câu hỏi và trả lời mới không trật đường rầy, giống như ông nói gà, bà nói vịt.

Hỏi sắc mà không hỏi tâm th́ làm sao không rơi mất phân nửa sự thật. Hỏi Tâm mà không biết thức của danh sắc th́ cũng không thành câu hỏi đủ nghĩa. Ai ai cũng đang có thức phân biệt, thức đó đang hệ phược với vật chất. Như vậy câu hỏi nằm ngay nơi ngừoi đặt câu hỏi, v́ chính cái tâm thức đặt câu hỏi ,chứ không phải vật chất đặc câu hỏi như vậy.

Người c̣n nô lệ với vật chất làm sao hỏi ai bây giờ ? Nếu nói rằng t́nh thân có sau vật chất và từ vật chất sinh ra tinh thần th́ đă chăt đôi danh sắc ra làm hai. Cái bị chém làm hai th́ đă chết. Không thể trả lời được với cái đă đứt ĺa với sự thật. Không thể có câu trả lời nào vượt qua sự thật. V́ sự thật có mặt ngay sự sống. Nếu đă bị chặt ra làm hai rồi th́ sự sống không có đó để lên tiếng.

Tinh thần mà không vật chất th́ là con ma. Vật chất mà không có t́nh thần là xác chết. Kẻ chỉ ôm lấy vật chất mà giết chết tinh thần th́ không c̣n con đường tâm linh nửa. Người bị vật chất chôn vùi th́ gọi là đoạn mất căn lành, hay danh từ phật học gọi là Nhất xiển đề.

Chỉ định nghĩa và trả lời cho vật chất th́ thật là buồn cười và vô vọng.

Minh-Đức.

     
 

Trở lại

 
   
   
Ngày vào mạng: 01-12-2010  

Trở lại

Xin gởi bài mới và ư kiến đóng góp về Tạng Thư Phật Học qua địa chỉ email:

tangthuphathoc@gmail.com