Pháp môn Niệm Phật ước lược có
hai: phổ niệm và chuyên niệm. Kinh Quán Phật Tướng
Hải và kinh Phật Bất Tư Ngh́ Cảnh Giới dạy phổ niệm.
Kinh A Sơ Bệ và kinh A Di Đà đặc biệt dạy chuyên
niệm. Nay Kinh Hoa Nghiêm, một và nhiều tương nhập,
chủ và bạn giao dung, tự và tha tương tức, cũng
chuyên cũng phổ, lược nêu năm nghĩa :
i/- Niệm Pháp-thân Phật, trực chỉ tự tánh chúng sanh.
Chân tâm chúng ta rộng lớn chu biến không nơi nào
không có. Phẩm Như Lai Xuất Hiện nói: "Mười phương
pháp giới niệm niệm vẫn có chư Phật thành Chánh Giác.
V́ tâm Phật, tâm chúng sanh đồng thể không rời nhau
nên việc này các Bồ-tát đều rơ biết". Lại nói: "Không
một chúng sanh nào không đủ trí tuệ Như Lai, chỉ v́
vọng tưởng điên đảo chấp trước mà không chứng được.
Nếu ĺa vọng tưởng th́ Nhất Thiết Trí ắt được hiện
tiền". Làm thế nào ĺa vọng tưởng? Nên biết những
điên đảo chấp trước của chúng sanh bản thể vốn là
Pháp-thân tịch diệt thanh tịnh. Chỗ chứng của chư
Phật không chi khác là chứng được chân tánh của
chúng sanh. Nếu tin được như thế th́ trở về, niệm
niệm không mê, không chấp ngă sở. Cứ con đường ấy
khởi hành. Nơi thân không chấp ngă, chỗ tu không
vướng mắc, với pháp chẳng cố trụ. Trải qua các ngôi
vị Trụ, Hành, Hồi Hướng, Thập Địa, luyện đức từ bi
th́ đâu rời đương niệm mà nhân quả viên thành. Cho
nên nói vừa phát tâm Bồ-đề liền thành Chánh Giác.
Các phẩm Hiền Thủ, Sơ Phát Tâm Công Đức rộng nói
việc này. Như vậy niệm Phật sẽ thấy thân Phật ở khắp
mọi nơi.
Phẩm Quang Minh Giác, đức Thế Tôn phóng trăm ức
quang minh, từ ba ngàn đại thiên thế giới khắp chiếu
10 phương. Văn Thù kệ rằng: "Cứ ĺa các kiến chấp,
quán Như Lai, thế là nhập chánh tín". Phẩm Xuất Hiện
cũng nói: "Bồ-tát không nên nơi một pháp, một sự,
một thân, một quốc độ, một chúng sanh mà thấy Như
Lai. Phải thấy Như Lai như hư không, vào khắp sắc
tượng, chẳng đến chẳng không đến. V́ hư không không
thân. Thân Như Lai cũng thế, ở khắp nơi nơi tại khắp
chúng sanh, ở hết thảy pháp, hết thảy quốc độ. Không
đến chẳng phải không đến. Như Lai không thân cố định,
chỉ v́ chúng sanh mà hiện thân". Lại nói: "Bồ-tát
trí tuệ biết chẳng những Chân Như Thật Tế là cảnh
giới Như Lai mà tất cả cảnh giới chúng sanh đều là
cảnh giới Như Lai". Đây là niệm tự tánh Phật cũng
gọi tự tánh niệm Phật. Tự tánh niệm Phật là không có
tâm năng niệm ngoài Phật. Niệm tự tánh Phật là không
có Phật sở niệm ngoài tâm. Vào được môn này, công
đức một niệm như hư không, không có hạn lượng.
Kinh Hoa Nghiêm nổi tiếng có nhẽ v́ câu: "Lạ lắm
thay ! Hết thảy chúng sanh đều đầy đủ trí tuệ đức
tướng Như Lai". Câu nói: "Tất cả chúng sanh đều
thành Phật" thật là thâm diệu, thật là quan trọng.
Chúng sanh luân chuyển trong 6 đạo, không luận đến
mức độ nào, đều có Phật tánh. Phật tánh không bao
giờ hư hoại, đồng thể, b́nh đẳng với 10 phương chư
Phật. Niệm Pháp-thân Phật là niệm thể tánh b́nh đẳng
ấy. Như Lai Tạng và Pháp-thân bản chất giống nhau.
Chỉ khác biệt là c̣n phiền năo trói buộc gọi là Như
Lai Tạng. Ĺa phiền năo gọi là Như Lai Pháp-thân. Ở
phàm phu gọi là Như Lai Tạng. Ở Phật gọi là Như Lai
Pháp-thân. Cũng như mặt trời bị mây mù và mặt trời
đă ra khỏi mây mù. Như Lai Tạng là nhân. Pháp-thân
là quả. Nhân quả không 2 không khác, đều là tự tánh
thanh tịnh tạng.
ii/- Niệm Báo Thân và hóa thân Phật. Vô tận trang
nghiêm, vô biên Phật sự lấy Phổ Quang Minh Trí làm
thể. Phẩm Thế Chủ Diệu Nghiêm nói:
"Trí nhập tam thế, tất đều b́nh đẳng.
Thân sung măn tất cả thế gian.
Âm thanh phổ thuận 10 phương quốc độ.
Như hư không hàm vạn tượng không phân biệt".
Báo thân Phật quả là công đức rốt ráo viên măn,
chứng được Vô Dư Niết bàn, đoạn hết ngũ trụ phiền
năo, vĩnh viễn xa ĺa cả 2 sanh tử phận đoạn và biến
dịch. Cảnh là thật tướng các pháp. Trí là Đệ Nhất
Nghĩa Bồ-đề.
Như Lai Tạng như châu báu bị rớt vào hầm phân. Thể
tánh tuy vẫn là châu báu nhưng hiện tại đang bị bao
quanh toàn nhơ uế. Phàm phu Nhị Thừa c̣n ở trong
ṿng nhị kiến (thấy 2: thấy tương đối) dẫn sanh các
thứ tà kiến mê si. Đức Phật đă diệt sạch phiền năo
tạng nên Báo Thân đồng Pháp-thân đủ 4 đức thường,
lạc, ngă, tịnh.
Kỳ thật, cứu cánh Chân Như vẫn thường hằng bất biến.
Trí tuệ và công đức vô biên vẫn không ĺa chân thật
tức là Phật tánh (Như Lai Tạng). Đây là nơi nương
tựa để có thể thành Phật. Từ cảnh trí cứu cánh của
Như Lai, truy cầu căn nguyên thấy là Như Lai Tạng
chúng ta vốn có. Chỉ cần xứng tánh, phát triển trí
năng th́ chúng ta sẽ đạt công đức Như Lai. Như Lai
là mục đích cứu cánh chúng ta tiến tới. Tư tưởng
chân thường diệu hữu bất không này được thể hiện và
phát huy đến cực điểm trong kinh Hoa Nghiêm.
Phàm phu nghe pháp, nhập lư, được Căn Bản Trí. Nếu
không y trí này khởi hạnh đại bi, viên tu viên chứng,
sẽ đọa cảnh giới Nhị Thừa, chẳng được đại dụng của
chư Phật. Cho nên 6 phẩm sơ hội toàn hiển Như Lai
quả đức. Hội 2 đến hội 8, 32 phẩm chỉ rơ thứ lớp,
thềm thang tiến bước, thẳng tới Bồ-đề. Khiến cho
hành giả thiệu long trí cảnh, rốt ráo các hạnh môn,
không thủ thiên không mà trang nghiêm Phật độ.
Một phẩm Phổ Hiền Tam Muội ở sơ hội chính hiển toàn
thể Phật Hoa Nghiêm. Phổ Hiền Bồ-tát nhập Nhất Thiết
Chư Phật Tỳ Lư Giá Na Tạng Thân Tam Muội. Tam muội
này y pháp giới, xứng tánh biến chu tất cả các cơi
nước nhiều như vi trần. Phẩm Thế Giới Thành Tựu và
phẩm Hoa Tạng Thế Giới chỉ bày các quốc độ tịnh uế
duy tâm. Với người vào sâu biển nguyện Phổ Hiền, ở
ngay trần lao phồn hưng đại dụng, th́ tất cả xứ
chẳng đâu không phải đất Phật. Hết thảy thời, không
lúc nào chẳng làm việc Phật.
Các tri thức của Thiện Tài đồng tử cầu học: Đức Vân
tỳ-kheo, Giải Thoát trưởng giả, Tỳ Sắt Chi La cư sĩ
đều lấy một môn niệm Phật làm phương tiện giải thoát.
Đức Vân nói: "Ta được tự tại quyết định giải lực,
mắt tin thanh tịnh, trí quang chiếu diệu, khắp quán
cảnh giới ĺa hết thảy chướng". Thiện xảo quan sát,
phổ nhăn minh triệt là niệm Pháp Thân Phật.
"Đi khắp 10 phương hết thảy quốc độ, cung kính cúng
dường tất cả chư Phật, vâng giữ hết thảy Chánh Pháp,
thường thấy tất cả chư Phật" là niệm Báo Thân Phật.
Từ Pháp Thân khởi Hóa Thân. Pháp Thân đă vô lượng
th́ Hóa Thân cũng vô cùng. Văn dưới nói: "Thấy
phương Đông vi trần số Phật. Tây, Nam, Bắc cũng thế.
Đây là Ức niệm nhất thiết chư Phật cảnh giới trí tuệ
quang minh phổ kiến pháp môn".
Chư Phật riêng không cảnh giới. Chỉ dùng trí tuệ
quang minh tùy thuận chúng sanh làm Phật sự. Người
niệm Phật v́ đầy đủ tin hiểu nên vào được trí tuệ
Phật. V́ vậy đủ quán hạnh nên thấy quang minh Phật.
Trí tuệ quang minh như thế nương duyên nhân mà hiển
phát. Văn dưới Đức Vân nói luôn một lúc 21 môn niệm
Phật của các Đại Bồ tát. Tận 10 phương 3 đời nơi mỗi
đầu lông, từng niệm từng niệm đều có Phật xuất thế,
Phật nói pháp, Phật diệt độ. Đều lấy tự tâm vô biên
trí hạnh làm thể. Niệm Phật Tam muội khắp nhiếp tất
cả tam muội.
Giải Thoát trưởng giả nói: “Ta vào Như Lai Vô Ngại
Trang Nghiêm Giải Thoát Môn, thấy 10 phương, mỗi
phương 10 Phật sát vi trần số Như Lai. Chư Phật
không đến đây, ta cũng không đến quư Ngài. Ta muốn
thấy Phật A Di Đà ở An Lạc, Tỳ Lư Giá Na Như Lai ở
thế giới Bảo Sư Tử Trang Nghiêm... Như vậy tất cả
đều thấy ngay. Biết tâm năng kiến, Phật sở kiến, như
mộng, như huyễn, như ảnh, như vang. Thấy biết nhớ
nghĩ đều do tự tâm". Vô ngại trang nghiêm giải thoát
là ĺa tất cả tướng mà thành tất cả tướng. V́ coi
như mộng, như huyễn mà không hoại cảnh mộng huyễn (như
đức quán Thế Âm, khi tu th́ nhập tánh nghe, buông âm
thanh. Nhưng đến ngày chứng quả lại tầm thanh cứu
khổ). Nếu không vào pháp môn này sẽ như các ngài Xá
Lợi Phất và Mục Kiền Liên... ở trong rừng Kỳ Đà mà
không thấy cảnh giới thần lực của Như Lai v́ thiện
căn không đồng.
Tỳ Sắt Chi La nói: "Mở cửa tháp chiên đàn ṭa của
Như Lai, ta được tam muội tên là Phật Chủng Vô Tận,
theo thứ lớp ta thấy tất cả chư Phật của thế giới
này, đức Ca Diếp, đức Câu Na Hàm Mâu Ni cho đến bất
khả thuyết vi trần số Phật". Phật chủng vô tận như
thế đều do Phổ Hiền hạnh nguyện sanh ra. Phổ Hiền
hạnh nguyện là: “Hư không giới tận, chúng sanh giới
tận, chúng sanh nghiệp tận, chúng sanh phiền năo tận,
nguyện tôi mới cùng. V́ 4 thứ này vô tận, Phật chủng
cũng vô tận”. Nên nói: "Ta biết 10 phương tất cả Như
Lai rốt ráo không nhập Niết-bàn". Nên biết Hóa Thân
Phật cai hết thảy con số như phẩm A Tăng Kỳ đă nói,
suốt thời gian như phẩm Như Lai Thọ Lượng đă nói,
khắp các nơi như phẩm Bồ Tát Trụ Xứ đă nói.
Niệm Pháp Thân Phật để biết gốc nguồn là nơi nương
tựa. Niệm Báo Thân Phật để biết công đức bao la chư
Phật đă viên măn. Hóa Thân Phật là nghĩa nhiếp thọ.
Đức Phật hiện thân như chúng sanh để thâu nhiếp họ
và truyền trao giáo pháp. Phật Pháp thấm nhuần vào
thân tâm, h́nh dung lên lời nói và nếp sống. Nếu
không th́ Pháp Thân b́nh đẳng, Báo Thân cứu cánh của
Phật đối với chúng ta ích ǵ? Dù nguồn gốc là Phật
tánh mà thật tế vẫn cứ y nhiên phàm phu, ái dục vẫn
vương, 3 độc chẳng dứt, thật là đáng thương.
Thiên bách ức hóa thân Thích Ca xuất thế để làm điển
h́nh hùng lực phát triển nguồn gốc công đức trí tuệ.
Đánh thức chúng ta, khuyên noi gương dũng mănh xé
màn vô minh. Chúng ta học và hiểu, Phật Pháp từ thâm
tâm thể hiện. Chúng ta sẽ quyết chí, nhân Như Lai
Tạng b́nh đẳng vốn sẵn đầy đủ của tất cả chúng sanh,
hoàn thành cứu cánh Như Lai công đức. Như thế gọi là
Hoa Nghiêm. Sự nghiệp Hoa Nghiêm chính chúng ta phải
thực hiện, chớ không phải ai khác.
iii/ Niệm Phật danh hiệu thành tựu tối thắng phương
tiện. Pháp Thân không nêu biểu, nương danh hiệu mà
hiện. Báo Thân, Hóa Thân đều nhờ danh hiệu mà được
chỉ bày. Phẩm Tu Di Kệ Tán: "Thà chịu khổ địa ngục
được nghe danh hiệu Phật, không muốn hưởng vô lượng
vui mà chẳng được nghe danh hiệu Phật". Nghe danh
hiệu Phật là đă được kết duyên thù thắng huống chi
luôn luôn thường niệm. Kinh Văn Thù Bát Nhă nói:
"Muốn vào Nhất Hạnh tam muội nên ở chỗ vắng vẻ, điều
ḥa tâm ư, buông xả cảnh trần, chuyên xưng danh hiệu
một vị Phật. Đoan thân chính hướng về phương sở của
Ngài. Tương tục tưởng nhớ một vị Phật tức là niệm
quá khứ vị lai hiện tại 10 phương chư Phật. Công đức
niệm một vị Phật với công đức niệm vô lượng Phật
không khác”.
Kinh A Di Đà lấy chấp tŕ danh hiệu làm chánh nhân
văng sanh. Cho nên biết công đức danh hiệu không thể
nghĩ bàn. Phẩm Đâu Suất Kệ Tán: "Người nào lấy Phật
làm cảnh giới, chuyên niệm không thôi sẽ thấy vô số
Phật". Phẩm Hiền Thủ nói: "Nếu thường niệm Phật, tâm
không động loạn, ắt thường thấy vô lượng Phật. Nếu
thường thấy vô lượng Phật ắt biết Như Lai thường
trụ". Kệ trên luận về tŕ danh nên dùng chữ "số". Kệ
sau từ Hóa Thân, Báo Thân mà tới Pháp Thân cho nên
dùng 2 chữ "vô lượng". Người ta biết con số có lượng
mà không biết con số ĺa lượng. Biết đếm số của danh
mà không biết ĺa số của danh. Biết ĺa số của danh
th́ trọn ngày niệm mà ly niệm. V́ ĺa lượng của số
nên một Phật là tất cả Phật. Phẩm Tùy Hảo Quang Minh
nói: "Ta nói ngă mà không chấp ngă, ngă sở. Tất cả
chư Phật cũng vậy, tự nói là Phật mà không chấp ngă,
ngă sở".
Song người mới tu phải dùng con số để hàng ngày khắc
định thời khóa công phu. Từ một đến vạn, từ vạn đến
ức, tâm không ĺa Phật, Phật không rời tâm. Như mặt
trăng đáy nước, trăng đâu có ở trong nước. Như xuân
tại cành hoa, xuân cũng chẳng ở ngoài cành hoa. Như
thế niệm Phật, danh hiệu tức Pháp Thân v́ tánh của
danh hiệu bất khả đắc. Pháp Thân tức danh hiệu v́
Pháp Thân ở khắp tất cả. Cho đến Báo Thân, Hóa Thân
cũng chẳng khác danh hiệu. Phẩm Như Lai Danh Hiệu
nói: "Một danh hiệu Như Lai ngang với pháp giới hư
không giới. Tùy chúng sanh tâm mỗi mỗi thấy sai
biệt". Phẩm Tỳ Lư Giá Na xưng dẫn các cổ Phật, lấy
một Tỳ Lư đại diện v́ tất cả chư Phật đều có Tỳ Lư
tạng thân, cổ kim chẳng khác. Như thế tŕ một Phật
danh toàn thâu pháp giới. Chẳng quá khứ, hiện tại,
vị lai; cũng chẳng Đông, Tây, Nam, Bắc. Mười phương
ba đời ở ngay đương niệm. Chứng được chỗ này, không
trải sát na, thành Phật đă xong.
iV/ Niệm Tỳ Lư Giá Na Phật đốn nhập Hoa Nghiêm pháp
giới. Như phẩm Thế Chủ Diệu Nghiêm, 10 phương đại Bồ
tát cùng Thiên long quỷ thần nói về pháp môn tự
chứng, lấy Như Lai quả địa phát khởi ḷng tin hiểu
cho người, đưa người vào Niệm Phật tam muội. Từ phẩm
Như Lai Hiện Tướng cho đến Tín, Trụ, Hành, Hồi
Hướng, mỗi phẩm đều có 10 phương các đại Bồ tát và
các thế chủ nói kệ tán Phật. Riêng phẩm Thập Địa,
mỗi Địa đều nói: "Không ĺa niệm Phật, niệm Pháp,
niệm Tăng" thế th́ biết các ngôi vị cao thấp khác
nhau, không ngôi nào chẳng lấy Niệm Phật làm bản
hạnh. Phật Phật đạo đồng. Cử một đức Tỳ Lư là nhiếp
không cùng tận.
Mười hạnh nguyện Phổ Hiền, môn Thường Theo Phật Học:
"Như ở cơi Ta Bà, đức Tỳ Lư Giá Na từ sơ phát tâm
tinh tấn bố thí bất khả thuyết bất khả thuyết thân
mệnh cho đến khi thành Bồ Đề. Như thế tôi thường
theo học". Bổn Sư ta, nhân địa tu hành quảng đại vô
biên không thể nghĩ bàn, cảm quả báo cũng quảng đại
vô biên không thể nghĩ bàn. Bậc tu hành chân thành
tin hiểu ta có Phật tánh, liền khởi tâm dũng mănh,
tâm quyết định, tâm gánh vác. Như thế cùng với đức
Bổn Sư lúc sơ phát tâm không khác.
Tịch Tịnh Âm Hải Dạ thần nói: "Ta được Niệm Niệm
Xuất Sanh Quảng Đại Bồ Tát Trang Nghiêm Giải Thoát.
Đă vào 10 bất khả thuyết bất khả thuyết Phật sát vi
trần số biển pháp giới an lập, thấy ở nơi mỗi biển,
trong mỗi hạt bụi đều có bất khả thuyết bất khả
thuyết Phật sát vi trần cơi Phật. Mỗi cơi đều có Tỳ
Lư Giá Na ngồi đạo tràng thành Chánh Giác, hiện các
thần biến, mỗi mỗi khắp tất cả biển pháp giới".
Khai Phu Thọ Hoa Dạ thần vào Xuất Sanh Quảng Đại
Quang Minh Giải Thoát môn, hễ nhớ nghĩ tới biển công
hạnh của đức Tỳ Lư Giá Na, liền được thấy rơ ràng.
Diệu Đức Viên Măn thần được Tự Tại Thọ Sanh Giải
Thoát môn, vào biển Tỳ Lư Giá Na vô lượng thọ sanh,
cũng thấy Như Lai thị hiện thọ sanh không gián đoạn,
trong vô lượng cơi. Như thế tận 10 phương giới không
nơi nào bằng một đầu kim chẳng phải là pháp giới Tỳ
Lư. Thế gọi là niệm Phật pháp giới cũng gọi là niệm
khắp tất cả Phật.
Thiện Tài đồng tử đầu tiên tham học Đức Vân được dạy
pháp môn Niệm Phật. Đến cuối cùng lại được Phổ Hiền
Bồ tát v́ nói kệ xưng tán Như Lai công đức, như thế
nghĩa là vẫn y như cũ, không ĺa pháp môn Niệm Phật.
Kệ rằng :
"Hoặc thấy thế giới đẹp khôn sánh, đă được Phật
nghiêm tịnh từ vô lượng kiếp. Đức Tỳ Lư Giá Na tối
thắng tôn nơi đây giác ngộ thành Bồ Đề. Hoặc thấy
Phật Vô Lượng Thọ. Các Bồ tát như Quán Tự Tại vây
quanh, đều đă trụ ngôi Quán Đỉnh, tràn đầy 10 phương
các thế giới".
Lại nói :
"Hoặc thấy Thích Ca thành Phật đạo đă trải bất tư
ngh́ kiếp. Hoặc thấy nay mới là Bồ Tát đang làm lợi
ích chúng sanh. Hoặc thấy Như Lai Vô Lượng Thọ trao
kư cho các Bồ tát thành vô thượng đại đạo sư, sẽ bổ
xứ về cơi An Lạc".
Cho nên biết pháp giới chư Phật biến nhiếp biến
dung. Di Đà là toàn thể Giá Na. Cực Lạc chẳng ĺa
Hoa Tạng. Tùy tâm chúng sanh thấy, mỗi mỗi không
đồng. Phật bản lai thường bất động.
V/ Niệm Cực Lạc thế giới Phật A Di Đà, viên măn Phổ
Hiền hạnh nguyện.
Phẩm Phổ Hiền Hạnh Nguyện: “Muốn thành Như Lai công
đức phải tu 10 hạnh nguyện quảng đại. Thọ tŕ đọc
tụng 10 nguyện vương này, mệnh chung liền được văng
sanh Cực Lạc thế giới”.
Kinh Hoa Nghiêm chuyên hiển cảnh giới Tỳ Lư, làm sao
cuối cùng quy về Cực Lạc? Bởi v́ A Di Đà là Vô Lượng
Quang. Tỳ Lư Giá Na là Quang Minh Biến Chiếu. V́
đồng một thể nên chẳng đến đi. V́ trong một thể cũng
chẳng ngại có đi có đến. Đại Thừa Khởi Tín Luận:
"Chúng sanh mới học đạo, mong cầu chánh tín, sợ rằng
ở cơi Ta Bà chẳng thường gặp Phật thân thừa cúng
dường, tâm dễ thoái lui. Như Lai có thắng phương
tiện nhiếp hộ tín tâm, dạy chuyên niệm Tây phương An
Lạc thế giới A Di Đà Phật. Bao nhiêu thiện căn tu
được, hồi hướng nguyện cầu sanh thế giới kia, liền
được văng sanh. V́ thường thấy Phật nên không thoái
lui".
Tỳ Lư báo độ th́ Nhị Thừa và phàm phu không phần.
C̣n bên Cực Lạc lại phân trương 9 phẩm đón rước cả
vạn loài. Một phen văng sanh cắt ngang sanh tử. Các
kinh so sánh 2 cơi hơn kém đă nhiều. Đây không cần
nhắc lại. Có kinh dạy 10 niệm. Có kinh dạy từ 1 đến
7 ngày. Có kinh dạy quán thân trượng sáu. Có kinh
dạy quán thân 60 vạn ức na do tha hằng hà sa do
tuần. Chung quy chẳng ra ngoài số lượng. Đâu bằng
Hoa Nghiêm một niệm phổ quán, dọc suốt ba đời ngang
bằng thập hư. Sơ phát tâm liền siêu số lượng. Bao
nhiêu tịnh nhân đều tối thù thắng. 48 nguyện Phật A
Di Đà khắp nhiếp chúng sanh. Phổ Hiền hạnh vương thể
hàm hư không, tơ hào không có phân cách. V́ vậy thời
gian không dời đổi, không gian chẳng xê dịch, nhậm
vận văng sanh, hoàn đồng bản giác.
Văn dưới nói: "Tới rồi liền thấy Phật A Di Đà, Văn
Thù, Phổ Hiền, Quán Âm, Di Lặc..." Văn Thù, Phổ Hiền
không ĺa cơi này mà vẫn ở phương kia. Tùy tâm chúng
sanh niệm niệm xuất hiện. Nên biết Phật A Di Đà ở
cơi Cực Lạc thường chuyển kinh Hoa Nghiêm không gián
đoạn.
Nếu không có diệu trí quan sát, không sao tỏ được
tâm ta vốn đủ tịnh nhân. Cho nên đầu tiên thiện tri
thức số một là Văn Thù. Lại nếu không đại nguyện
trang nghiêm cũng chẳng thể viên măn tịnh quả mà tâm
ta vốn đủ. Cho nên cuối cùng Phổ Hiền chung kết.
Quán Âm, Di Lặc, một bổ xứ Di Đà, một bổ xứ Thích
Ca, hai Thánh đồng hội để chứng Lạc Bang, Hoa Tạng
không một chẳng hai. Di Lặc quan sát 10 phương duy
thức. Thức tâm viên minh vào Viên Thành Thật. Đây là
chính nhân Tịnh Độ. Quán Âm do như huyễn văn huân vô
tác diệu lực, vào các quốc độ thành tựu Bồ Đề. Đây
là cực quả của Tịnh Độ.
Văn dưới nói: “Người ấy tự thấy sanh trong hoa sen,
mong Phật thọ kư. Được thọ kư rồi, suốt đời vị lai
dùng trí tuệ lực lợi ích chúng sanh. Chẳng bao lâu
sẽ ngồi ṭa Bồ Đề, nơi đạo tràng hàng phục ma quân,
thành Đẳng Chánh Giác, chuyển diệu pháp luân, khiến
cho vô lượng chúng sanh phát tâm Bồ Đề, đồng chứng
đạo quả”.
Toàn bộ Hoa Nghiêm ở nơi kết quả này. Ai người trí
tuệ hăy quyết tin vào. Một niệm rụt rè, luân hồi vô
tận! Ô hô! Khổ thay!
Nhiếp thọ chánh pháp cần 3 yếu tố: Tín, Nguyện,
Hạnh. Chí chuyên cần dựa ḷng hâm mộ. Hâm mộ y chỉ
Tín và là động lực của tâm nguyện cầu, khiến phát
khởi ư chí tinh tấn thực hành.
Về nghĩa chân thường diệu hữu trong Đại Thừa Phật
Pháp th́ Tín đặc biệt trọng yếu. Ḷng tin không chân
thành tha thiết th́ dù thông hiểu giáo lư mà vẫn
chẳng thật hành. Cần phải tin chắc nhân sanh đang bị
trăm khổ bức bách. Tin Phật Pháp có khả năng cứu độ
chúng sanh. Tin công đức Phật vô biên, trí tuệ Phật
vĩ đại, giáo pháp của Phật chân chánh. Tin quyết
chắc đạo Phật đă đề xướng lên nghĩa cứu cánh của
Nhất Thừa thật không hư vọng. Có tin mới chịu phát
nguyện, rồi từ nguyện khởi hạnh. Tín tâm là bước đầu
của sự nghiệp học đạo, thọ Tam Quy, vào chánh giáo.
Kinh Hoa Nghiêm nói: “Tin là mẹ các công đức lành”.
Trí Độ Luận nói: “Có Tin như có tay, vào núi báu
Phật Pháp không luống uổng”.
Phật Pháp là kết tinh của vô biên trí tuệ, là nguồn
gốc của tất cả công đức quư báu. Có Tín Nguyện Hạnh
mới vào được cửa Phật thừa. Y đức lập danh th́ HOA
chỉ cho các thứ công đức. Thánh Hiền tự trang nghiêm
bằng công đức. Kinh Hoa Nghiêm lấy đại hạnh của Bồ
tát làm HOA để trang nghiêm Phật quả. Pháp Thân tức
Như Lai Tạng, chúng sanh nào cũng vốn sẵn nhưng
không hiển bày v́ không có công đức trang nghiêm.
Nhân thiên công đức, Nhị Thừa công đức đều trang
nghiêm nhưng đại hạnh Bồ Tát đặc biệt thơm tươi rực
rỡ nên ví như HOA.
Hỏi: 5 môn kể trên cần vào 1 môn hay phải học cả 5 ?
Đáp: Thượng căn lợi trí rơ được tự tánh Di Đà, minh
bạch duy tâm Tịnh Độ. Nêu Pháp Thân là nhiếp không
cùng tận. Lư th́ đốn ngộ, sự phải tập dần. Giáo chỉ
Hoa Nghiêm, Sơ Trụ tức đồng chư Phật. Xong vẫn Tín,
Trụ, Hành, Hồi Hướng tiến tu. Chẳng ai không đi
đường ấy mà tới Diệu Giác. Thứ lớp rơ ràng. Thủy
chung cho đến 10 Địa. Do đại nguyện lực, khoảnh khắc
một niệm thấy na do tha Phật. C̣n trên quả địa cầu
này, tùy chỗ đă thấy Phật mà có các thứ sai khác.
Cơi này người tu dù đă phục hoặc phát ngộ nhưng chưa
chứng vô sanh, sao thoát thân sau? Không nương Phật
lực, công hạnh khó viên. Cần hướng về Lạc bang, thân
thừa thọ kư, tịnh các tập khí mới măn nguyện vương.
Đây là một cửa mở nẻo siêu vượt diệu trang nghiêm.
Ai c̣n thô hoặc, chưa hết nghi t́nh th́ càng phải
chuyên tŕ một danh hiệu Phật. Kiền cần phát nguyện
như con thơ nhớ mẹ, lấy chết làm hẹn kỳ lại thêm
giáo quán huân tu, trợ phát thắng trí, cảm ứng đạo
giao, công không luống uổng. Như đây toàn bằng một
niệm mà nhiếp đủ các môn. Một nguồn lợi lớn quư báu,
nhất định phải hồi đầu chuyển năo.
Hỏi: Anh thích pháp môn Niệm Phật, sao không dùng
các kinh về Tịnh Độ mà lại đem tâm chú trọng vào Hoa
Nghiêm. Căn cứ nơi quả để t́m hiểu nhân, 2 đường lối
khó hợp.
Đáp: Kinh Vô Lượng Thọ phần Tựa khuyến tiến người
tu, 3 ngôi văng sanh đều dạy phải phát tâm Bồ Đề.
Song nếu không rơ Phật trí, bất tư ngh́ trí, vô đẳng
vô luân tối thượng thắng trí, tuy có niệm Phật mà
ḷng chưa quyết tin th́ dù tu công đức vẫn đọa biên
địa. Ai thành tâm muốn ngồi ṭa sen báu, đăng ngôi
bất thoái, phải y Văn Thù trí, vững nguyện Phổ Hiền,
hồi hướng văng sanh. Nay kinh Hoa Nghiêm chính hợp
lời dạy. Thượng phẩm thượng sanh trong Quán Kinh
cũng đ̣i điều kiện là phải tụng đọc Đại Thừa Phương
Đẳng kinh điển. Kinh Hoa Nghiêm là đệ nhất tối tôn.
Nhân quả không sai, đâu có lạc nẻo.
Hỏi: Hoa Nghiêm pháp giới trùng trùng mật nghĩa,
dùng vô lượng Tu-đa-la làm quyến thuộc, làm sao một
môn Niệm Phật mà phổ nhiếp được ?
Đáp: Thành thật mà nói, giáo chỉ rộng sâu, tự có
phương tiện cho sơ tâm vào đạo. Vào một môn này bèn
khắp suốt vô biên pháp giới. Thiện Tài đồng tử nơi
một chân lông của Phổ Hiền, qua bất khả thuyết bất
khả thuyết vi trần số thế giới, tận kiếp vị lai,
niệm niệm chu biến vô biên sát hải. Người niệm Phật
cũng thế v́ một niệm vốn vô lượng.
Pháp giới quán rất nhiều nhưng đặc biệt thiết thật
có 3:
1. Chân không môn, lọc vọng t́nh để hiển lư tức là
niệm Pháp Thân Phật.
2. Lư sự vô ngại môn, dung ḥa lư sự để hiển dụng
tức là niệm Phật công đức.
3. Chu biến hàm dung môn, nhiếp sự sự để hiển nguồn
gốc tức là niệm danh hiệu Phật.
Thanh Lương Sớ Sao chia làm 4 pháp giới :
1. Nhất tâm niệm Phật không tạp nghiệp khác tức nhập
sự pháp giới.
2. Tâm và Phật đều vong, nhất chân độc thoát tức vào
lư pháp giới.
3. Tức tâm tức Phật, đại dụng tề trương tức nhập lư
sự vô ngại pháp giới.
4. Phi tâm phi Phật thần diệu khó lường tức nhập sự
sự vô ngại pháp giới.
Phải biết một môn Niệm Phật không pháp nào chẳng
nhiếp. Cho nên kinh Hoa Nghiêm tôn trọng đức Tỳ Lư,
lấy Cực Lạc làm chỗ quay về. Đă gần Di Đà không ĺa
Hoa Tạng, châu báu của nhà vốn đủ tha hồ thọ dụng.
Không vào môn này trọn không cứu cánh.
Hỏi: Phương Sơn Luận cho rằng Tịnh Độ ở phương khác
là quyền chẳng phải thật. Lời bàn này làm sao cho
thông ?
Đáp: Giáo chia 4 cơi.
1. Thường Tịch Quang độ là cơi của Phật.
2. Thật Báo độ là chỗ của Pháp Thân Bồ tát.
3. Hữu Dư độ là chỗ của Nhị Thừa.
4. Đồng Cư độ là nơi phàm Thánh chung ở, gồm cả uế
tịnh.
Người tu ở Ta Bà do lực chuyên niệm, tập các công
đức, hồi hướng Tây phương. Hoặc nghiệp chưa đoạn,
sanh về Đồng Cư. Hân tịnh chán uế nếu tha thiết, thô
lậu tiêu dần, nghe pháp tăng tiến, sanh về Hữu Dư.
Nếu tu nhân Viên giáo, thâm đạt thật tướng, dùng Phổ
Hiền hạnh nguyện hồi hướng văng sanh, cảm cơi Thật
Báo. Thân thừa thọ kư, phần chứng Tịch Quang. Cho
nên người tại quyền thừa, tất cả đều quyền như hóa
thành trong kinh Pháp Hoa v́ chẳng ngoài tự tâm.
Người rơ Thật Tướng, tất cả đều thật như Cực Lạc ở
kinh này. V́ toàn đủ Hoa Tạng.
Khi Phương Sơn làm luận, phẩm Hạnh Nguyện chưa tới
Trung Hoa. Cho nên ở một môn Tịnh Độ tẽ sinh phân
biệt, trở lại thấy kinh văn trái nghịch. Nên biết từ
chân khởi huyễn tức huyễn toàn chân, sanh diệt đều
ĺa, tự tha không hai, một niệm viên dung phổ chu
pháp giới mới là Trung Đạo liễu nghĩa Nhất Thừa. Đề
xướng khẩn thiết của Phương Sơn chỉ ở chỗ Thập Trụ
sơ tâm tức thành Chánh Giác. Song y giáo pháp th́
chính cùng với Đại Thừa không khác. Ở ngôi Viên Tín,
hết kiến tư hoặc lại đoạn trần sa tiến vào Viên Trụ,
dung phá vô minh, chứng Vô Sanh Nhẫn, vị ngang Sơ
Địa Biệt giáo. Nếu y tự lực như bọn mê muội chợt
mong ngôi báu, cho bản lai là Phật, không lạc giai
cấp. Phải nương thiện xảo phương tiện mới có thể
khắc chứng. Đâu bằng hạnh nguyện ở quyển chót: Đem
tâm tin sâu, tŕ tụng 10 đại nguyện vương. Trong một
sát na, văng sanh Cực Lạc, trụ ngôi Bất Thoái. Phàm
phu mới phát tín tâm đă ngang nhiên vào thẳng. Thật
là chí viên chí đốn không thể so sánh. Hạnh ngộ diệu
kinh, nhân duyên chẳng nhỏ. Hạt châu vẫn trong chéo
áo, khách tự nhọc nhằn. Dám khuyên các bậc cao lưu
đồng tâm tín thọ.
Hỏi: Đời Tùy, Tăng Linh Cán tu Hoa Nghiêm quán, lâm
chung thấy nước chan ḥa, ngồi trên hoa sen lớn. Đă
thẳng về Liên Tạng, đâu cần gặp Di Đà ?
Đáp: Hoa Tạng thế giới có 10 bất khả thuyết Phật sát
vi trần số Hương Thủy Hải. Có 10 bất khả thuyết thế
giới chủng an trụ. Mỗi thế giới chủng lại có bất khả
thuyết thế giới. Tây phương An Lạc cũng ở trong đó.
Kinh Thủ Lăng Nghiêm nói: "Trong tâm bay lên, kiêm
phước kiêm tuệ lại có tịnh nguyện th́ tự nhiên tâm
khai, thấy 10 phương Tịnh Độ của chư Phật, tùy
nguyện văng sanh". Chỉ gần Di Đà tức tới Hoa Tạng.
Trước có Thiện Tài sau có Long Thọ. Đường lối này
ngàn thánh cùng đi. Không tuân lời Phật dạy, tự khốn
khổ trong các đường rẽ, đúng là đáng thương.
Nay lấy việc gần để nêu tỏ. Đời Tống, đất Minh Châu,
đạo nhân ở am tranh tu viên đốn giáo quán. Năm Càn
Long thứ 3, tháng 4 ngày 17, lăo chủ nhân đặt tiệc
ăn mừng, từ biệt đồ chúng rằng: "Hoa Nghiêm thế giới
đỗng triệt trạm minh. Rất hợp bản hoài. Nay ta đi
đây". Bèn khiến đọc bài tán Di Đà :
"Vô biên sát hải, hải hàm không.
Hải không toàn chỉ liên hoa cung
Liên cung chu biến biến không hải
Không hải độc linh Di Đà dung.
A Di Đà Phật chẳng sanh diệt
Khó t́m khó nắm trăng đáy nước
Tuyệt phi ĺa cú thân như thế
Như vậy cảm thông, như vậy nói.
Ta với Di Đà vốn không hai
Vọng giác thầm sanh hốt thành khác
Nếu mà quét sạch không c̣n bụi
Cha con đương nhẽ lại gặp nhau.
Thề tu ba phước, chăm sáu niệm
Thân miệng ư không một vết nhơ
Ta nay như thế niệm Di Đà
Chẳng thấy Di Đà vẫn không chán”.
Tán rồi theo chúng xướng
danh hiệu Phật vài trăm câu. Phúng tụng Quán Kinh,
đến chỗ thượng phẩm thượng sanh, bèn thâu niệm, ngồi
mà thoát.
Đại thần họ Uông b́nh rằng:
“Đây là chính nhân Tịnh Độ
Đây là chính tín Hoa Nghiêm”. |
